सुवर्णवर्शी कोंकणी भाशा मंडळ

By रमेश वेळुस्कार
08 October 2012 23:57 IST

कोंकणी भाशा मंडळ सुवर्ण महोत्सवी वर्सांत पांवल दवरता ते खातीर हांव हे गोंयचे मुळावे संस्थेक लाख लाख परबीं भेटयतां. ह्याच वेळार हांव ही संस्था घडपाक आनी चलोवपाक जाणी जाणी योगदान दिलें आनी दितात त्याय सगळ्यांचे अभिनंदन करतां. कारण भारतीय उपखंडांत ज्या तमाम भाशीक लोकांक जें महत्व आसा तशेच महत्व कोंकणातल्या कोंकणी भाशीक लोकांकूय आसा  आनी तांकां तें मेळपाकूच जाय अशा विचारांचे गर्भकणयेन भारावल्ली चिंतन-शक्त शणैगोंयबाबांच्या मानसकेंद्रांत उदेली आनी तांणी हे गर्भेस्त विचार लोकांमदीं पातळावपाक सुरू केलें. संवसारांतल्या लोकांच्या अज्ञानाच्या गोबरापोंदा लिपून आसलेलें हे कोंकणी समाजाचें लखलखतें व्यक्तिमत्व उजवाडाक हाडून तें संवसाराक दाखोवपाच्या हावेसान ते आपली लिखणी चमकांवक लागले. ज्योतीन ज्योत पेटची तशी ही स्वत्वाची ज्योत कोंकणी लोकांत ल्हवू ल्हवू पेटपाक लागली. ह्या उदात्त हेतून भारवल्ल्या कोंकणी लोकांनी कोंकणी भाशा मंडळाचें मुळावण हांगा घातलें.

तशें हें मुळावण गोंया भायर मुंबयंत पडलां. एके तरेन हें मुळावण बंदखणीत पडलां म्हटल्यार अतिताय जांवची ना. भारत ब्रिटिशांच्या हातांत जाल्यार गोंय उल्त्रामारिनु शक्तिंच्या पोशांत. ते भायर कोंकणीन केन्नाच धर्तरेच्या खंयच्याच वाटारांत राज्य केलें ना. पूण ह्या संवसारांत आमीय कोण तरी आसात हो स्व-अस्तित्वाक फुलोवपी विचार, संवेदनशील मनाचेर प्रभाव घालूंक शकतलो असोच आसलो. कोंकणी तरणाट्यांच्या मनात हो स्फुल्लिंग धगधगूंक लागलेलो. परिणाम म्हणून हे स्वत्वाचें लखलखतें तेज आता कोंकणी समाजमनातूय फुलपाक लागलें. एका लेखकान तो लोकमानसांत फुलोवपाचें अद्भुत काम केल्लें. आनी ह्या कामाखातीर गोंयाबगर आनी दुसरी खंयचीच भूंय उपकारपाची नासली.

मुंबय ते सावंतवाडी महाराष्ट्रात तर कारवार ते मंगळूर कर्नाटकांत.  मुंबयसावन मंगळूर मेरेन जरी कोंकणी लोकांना भल्लेलो आसलो तरी कर्नाटकांत तो कन्नड भाशेच्या, कर्नाटकी लोकांच्या आनी ब्रिटिशांच्या प्रभावासकल. महाराष्ट्रांतल्या कोंकणाचीय अशीच परिस्थिती. उरतालें तें एक गोंय जें पुरायपणान कोंकणी आसलें आनी पुर्तुगेजांच्या सत्तेसकल आसलें. परकी सत्तेपसून मुक्त जावपाचो वावर गोंयांत सुरूय जाल्लो. 1961 त गोंयची सुटका जायनाफुडें 62 त कोंकणी भाशा मंडळाचो जन्म गोंयांत जालो. तशो गोयांत जायत्यो संस्था हे संस्थेयपरस पोन्न्यो आसतल्यो आनी तांचें कामूय तितलेंच महत्वपूर्णूय आसलें पूण कोंकणी भाशा मंडळान सुरू केल्ल्या मुळाव्या कामाचें महत्वूच वेगळें आसलें. कोंकणी लोकांत स्वत्वाचें आधिपत्य तशेच राजकीय आधिपत्यूय आसूं येता हो अतिमुळावो दैदीप्यमान विचार घेवन आनी खंयचीच संस्था मुखार आयली ना.  हो तेजःपूंज विचार ते काळार प्रभावीपणीन चालीक लांवक सुरू केलो तो कोंकणी भाशा मंडळान. कोंकणी मनशाच्या स्वत्वाच्या विकासाच्यो गुडयो घेवन निश्ठेन काम करीत वचपी हे संस्थेचे वावुरपी चडशे कोंकणी साहित्यिक आसले.   

काळाच्या यादपटाचेर पन्नास वर्सांचो काळ हो तसो नगण्य आसता. पूण पन्नास वर्सांच्या काळांत  कोंकणी भाशा मंडळाच्या प्रभावान गोंयच्या लोकांनी जे तळमळीन, जे कश्ट सोंसून आनी आपुलकेन वावर करून जीं अजापां करून दाखयलीं ताका संवसारांत तोड ना. कोंकणी शाळांनी पावली. कॉलेजीनी पावली. विश्व विद्यालयांत पावली. कोंकणी सोध वावराक मान्यताय मेळपाक लागली. कोंकणी साहित्य तशें गोंयच्या स्वातंत्र्याउपरांतूच वाडपाक लागलें. गोंयान ओपिनियन पोल जिखलो. ताका राष्ट्रीय पांवड्यार आठव्या परिशिश्टांत आसलेल्या भासांच्या वांगडा बसपाची ताकद आसा अशें ह्या कोंकणी साहित्याची तांक वळखून राष्ट्रीय साहित्य अकादमीन घोशीत केलें. गोंयचे विधानसभेन कोंकणी ही गोंयची राज्य भास घोशीत केली. गोंय स्वतंत्र राज्य जालें. आनी भारतीय संवसदेन कोंकणी भाशेक आठव्या परिशिश्टाचो भौमान दिलो. हातुंतल्यान खरपणान जर कितें प्रस्थापीत जाता जाल्यार कोंकणी मनशान साधलेलो आपलो विकास. मानव वंशाच्या इतिहासांत कोंकणी समाजान विसाव्या शेंकड्याच्या उत्तरार्धांत आपणायल्लें हें अद्भुत जैत म्हटल्यार त्या इतिहासाचें एक अजरंवर लखलखीत पान. हें येदें व्हडलें जैत पन्नास वर्सांच्या नगण्य काळांत कोंकणी मनशान घडयलें तातूंत शिंवाचो वावर कोंकणी भाशा मंडळाचो आसा. हे संस्थेच्या वावरांत म्हाकाय इल्ले कश्ट करपाची संद मेळ्ळी हें म्हजें भाग्य. त्या भाशा मंडळाक, तें चलयतल्यांक आनी कोंकणी मनशांक तांच्या वावराच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्सानिमतान लाख लाख परबीं आनी तांच्या फायच्या वावराक शुभेच्छा!!!

Blogger's Profile

रमेश वेळुस्कार

Ramesh Veluskar is a renowned poet and a thinker of Goa. A teacher by profession but a poet and writer with passion. He also writes columns in the media. He is a recipient of Sahitya Academy Award for his poetry collection "Savulgori". He was a President of 19th All India Konkani Sahitya Sammelan and was also the President of Konkani Bhasha Mandal, a premier institution of Konkani movement in Goa.

Drop a comment

Enter The Code Displayed hereRefresh Image


Previous Comments

@Vishnu Borkar: If goes as per your logic Then in Maharashtra Marathi/Konkani should be given equal status. Why Maharashtra dont give equal status to Konkani and Marathi? Why only We Goans has to give equal status for Konkani and Marathi in Goa? Maharashtrians are 100% Maharashtraians and so they love their Mother Tongue Marathi and will never allow other State language to come in middle of their beloved Marathi language. Only people of Goa has soft corner for the neighboring language. People who are staying in Goa must have love for Konkani and should be faithful to Goans.

- Mathew Dias, Goa | 09 th April 2015 12:35

 

I strongly feel it is Konkani that gives Goan its unique identity. I really wonder whether Goans who consider Marathi their mother tongue can even speak Marathi properly. At the first place it has been proven that Konkani is NOT the dialect of Marathi. Indian Govt. isn't nuts to recongnise the language just like that. During Portuguese era definitely Goans were banned from speaking konkani but now Portuguese are no more and so we Goans should stand united for Konkani. I have hardly noticed any Goan speaking to another Goan in Konkani outside Goa. What's there to feel shy. Moreover I really wonder whether Goans favouring Marathi are actually aware of the Konkani literature. If literature is not present in abundance of our mother tongue the responsibility is on our shoulders to promote it and not to blindly follow literature of any neighbouring state thinking Konkani is inferior.

- Dhanesh S, Mumbai | 07 th April 2015 17:42

 

Marathi is the Official Language of Maharashtra. Konkani is the Official Language of Goa. Maharashtrians are promoting Marathi. Goans should promote Konkani. Konkani means Goa. Marathi means Maharashtra.

- Mathew Dias, Goa | 25 th October 2014 15:51

 

KONKANI IS LANGUAGE SPREAD FROM KERALA TO GOA. ITS MOTHER TONGUE OF GENUINE GOANS /GOEMKARS . THOUGH SOME PARTS OF GOA SPEAK MARATHI INFECTED KONKANI BUT, NUMBER IS LESS & THERE ARE VARIOUS REASONS BEHIND IT. MAY BE MIGRATED PEOPLE. But this language is not "boli" of any modern languages like Marathi . Today konkani literature have advanced far ahead . due to contribution by Bhuiputs . If all contribute keeping aside there self made logistics,then can any one stop this KONKANI language to boom ?

- MAYUR, NORTH GOA | 23 rd October 2014 15:01

 

Hi

I strongly feel Konkani is dialect of marathi . In Goa Marathi/konkani should be given equal status. When portuguse were here there was only Marathi schools and no konkani school. so konkani culture is preserved because of marathi. secondly those who insists for konaki sends there children to english so what is the use of fighting for english. thirdly till date these konkani writers haven written single good drama like one written by vasant kanetkar, vi va shirwadkar,pu la deshpandey , rangnekar and so on. i dont think within this small tiny place we will get good literacture to read like Marathi.

- Vishnu Borkar, Valpoi | 23 rd April 2013 17:28

 

Related Blogs